Otwarcie Koloseum

Pierwsze igrzyska odbyły się na rozkaz rzymskiego cesarza Tytusa, aby uczcić ukończenie Koloseum w roku 80 n.e. (według niektórych źródeł 81), które wówczas znane było jako Amfiteatr Flawiuszów (łac. Amphitheatrum Flavium).

Wespazjan rozpoczął budowę amfiteatru około roku 70 n.e., a ukończył go jego syn Tytus, który po śmierci Wespazjana w 79 roku został cesarzem. Panowanie Tytusa rozpoczęło się od serii katastrof – w tym wybuchu Wezuwiusza w 79 roku, pożaru w Rzymie i wybuchu zarazy – i zainaugurował ukończenie budowli wystawnymi igrzyskami trwającymi ponad sto dni, być może w celu uspokojenia rzymskiej publiczności i bogów.

Niewiele zachowało się literackich świadectw działalności szkół gladiatorów i walk (ludi). Wydaje się, że podążały one za standardowym schematem rzymskich igrzysk: poranne pokazy zwierząt, po nich egzekucje przestępców w południe, a popołudniowe sesje przeznaczone na walki gladiatorów i rekonstrukcje słynnych bitew. Pokazy zwierząt, obejmujące stworzenia z całego Imperium Rzymskiego, zawierały ekstrawaganckie polowania i walki między różnymi gatunkami. Zwierzęta odgrywały również rolę w niektórych egzekucjach, które były inscenizacjami mitów i wydarzeń historycznych. Bitwy morskie były częścią spektakli, ale czy miały miejsce w amfiteatrze, czy na jeziorze specjalnie wybudowanym przez Augusta, jest tematem dyskusji wśród historyków.

Przetrwały tylko trzy współczesne lub niemal współczesne relacje o igrzyskach. Dzieła Suetoniusza i Cassiusza Dio koncentrują się na głównych wydarzeniach, podczas gdy Martial dostarcza fragmentów informacji o pojedynczych rozrywkach i jedynym znanym szczegółowym zapisie walki gladiatorów w arenie: starciu Verusa i Priska.